Blog
Somun, Perçin ve Civata Sökülürken Birlikte Dönüyorsa Ne Yapılmalı?
Somun, Perçin ve Civata Sökülürken Birlikte Dönüyorsa Ne Yapılmalı?
Bir somunu, perçini veya civatayı sökmeye çalışırken, bağlantı elemanının boşta dönmeye başlaması oldukça sinir bozucu bir durumdur. Bu durum, genellikle bağlantının yalama olması, aşınması veya tutunduğu yüzeyin artık yeterli direnci göstermemesiyle ortaya çıkar. Peki, bu yaygın sorunla karşılaştığınızda ne yapmalısınız? İşte adım adım ve teknik açıdan tutarlı çözümler…
Neden Bağlantı Elemanları Sökülürken Dönmeye Başlar?
- Yalama Olmuş Dişler: En yaygın nedenlerden biridir. Aşırı sıkma, yanlış alet kullanımı veya malzemenin yorulması sonucu dişler aşınabilir.
- Korozyon ve Paslanma: Zamanla paslanan bağlantı elemanları, ana malzemeye yapışabilir ve sökülürken birlikte dönme eğilimi gösterebilir.
- Yetersiz Tutuş: Perçin gibi elemanlarda, montajın kalitesiz olması veya çevresel faktörlerle gevşemesi sonucu içeriden tutuşun kaybolması.
- Gevşek Ana Malzeme: Bağlantı elemanının bağlı olduğu malzeme (örneğin, ince sac, plastik) yeterince sert değilse veya yıprandıysa, bağlantı elemanı dönerken malzemeyi de birlikte döndürebilir.
Dönen Somun, Perçin veya Civata İçin Etkili Çözümler
1. Geriye Yönlü Baskı Uygulama
Eğer civata veya somunun başı erişilebilirse, sökme işlemi sırasında üzerine dışarı doğru veya aşağı doğru (duruma göre) sürekli bir baskı uygulayın. Bir levye, düz uçlu tornavida veya hatta bir kriko kullanarak baskı uygulayıp aynı anda anahtarla çevirmeyi deneyin. Bu, yalama olmuş dişlerin bir miktar tutuş sağlamasına yardımcı olabilir.
2. Kilitli Pense veya Kaynak Kullanımı
Eğer civata başı veya somun erişilebilir durumdaysa, kilitli bir pense (Vise-Grip) ile sıkıca kavrayın. Ardından penseyi bir anahtar gibi kullanarak çevirmeye çalışın. Eğer baş tamamen yalama olduysa veya perçin sökülmüyorsa, deneyimli bir kişi tarafından bağlantı elemanına başka bir civata veya somun kaynaklanarak yeni bir tutuş noktası oluşturulabilir. Kaynak yaparken çevredeki diğer parçalara zarar vermemeye dikkat edin.
3. Pas Sökücü ve Yağlayıcı Kullanımı
Paslanmış veya sıkışmış bağlantı elemanları için pas sökücü spreyler harikalar yaratabilir. Bağlantı noktasına bolca pas sökücü püskürtün ve birkaç saat, hatta bir gece boyunca nüfuz etmesini bekleyin. Bu, pasın çözülmesine ve bağlantının gevşemesine yardımcı olacaktır. Daha sonra yukarıdaki yöntemlerden birini tekrar deneyin.
4. Bağlantı Elemanını Kesme
Eğer diğer yöntemler işe yaramazsa ve bağlantı elemanının etrafında yeterli boşluk varsa, kesme işlemi bir çözüm olabilir. Bir demir testeresi, spiral (taşlama makinesi) veya metal kesme diski kullanarak civata veya perçin başını kesin. Bu işlem sırasında kıvılcımlara ve metal parçacıklarına karşı gözlük ve eldiven gibi uygun kişisel koruyucu ekipman kullanmayı unutmayın.
5. Matkap ile Delme ve Sökme
Bu yöntem, bağlantı elemanının tamamen çıkarılması gerektiğinde kullanılır. Öncelikle civatanın veya perçinin merkezine ince bir pilot delik açın. Ardından, bağlantı elemanının çapına uygun, ancak dişli kısma zarar vermeyecek bir matkap ucu ile deliği genişletin. Bu, bağlantı elemanının mukavemetini azaltacak ve gevşemesini sağlayacaktır. Özel olarak tasarlanmış sol dişli civata sökücüler (extractor setleri) de bu gibi durumlarda oldukça etkilidir. Matkapla delme sırasında dikkatli olun ve matkap ucu kırılmasını önleyin.
6. Somun Kırıcısı Kullanımı (Sadece Somunlar İçin)
Eğer dönen bir somun ise ve somun çevresinde yeterli alan varsa, bir somun kırıcısı kullanabilirsiniz. Bu alet, somunu kontrollü bir şekilde çatlatarak kolayca çıkarılmasını sağlar. Çevre civatalara zarar verme riskini minimuma indirir.
Önleyici Tedbirler ve İpuçları
- Doğru aletleri ve doğru boyutları kullanmaya özen gösterin.
- Bağlantı elemanlarını aşırı sıkmaktan kaçının.
- Gerekli durumlarda paslanmayı önleyici gres veya bileşikler kullanın.
- Perçinleme işleminde doğru perçinleme tekniğini uyguladığınızdan emin olun.
Yukarıdaki yöntemlerden birini uygularken her zaman güvenlik önlemlerini ön planda tutun. Doğru ekipman ve biraz sabırla, dönen somun, perçin veya civata sorununu başarılı bir şekilde çözebilirsiniz.

Anahtar Kelime : Somun Perçin Civata Sökülürken Birlikte Dönüyorsa Ne Yapılmalı?

